In deze blog
Vragen over jouw situatie? Neem contact op
Je hebt een bv opgericht, onder meer om je privévermogen te beschermen. Heeft je onderneming schulden, dan zijn dat in principe de schulden van je bv. Je huis en je spaargeld blijven buiten schot.
Toch is die bescherming geen absolute garantie. In bepaalde situaties kan iemand jou als bestuurder persoonlijk aanspreken: je klant, de curator bij een faillissement of de fiscus. Wanneer loop je dan echt risico? Voor welk bedrag? En hoe bescherm je jezelf?
Eerst het geruststellende nieuws: een beslissing die slecht uitdraait, maakt je niet zomaar persoonlijk aansprakelijk. In dit artikel lees je wanneer dat wel kan en welke stappen je vandaag al kan zetten.
De uitleg richt zich vooral op bestuurders van een bv, nv, cv en vzw. Bij een VOF of CommV liggen de regels anders. In een VOF zijn alle vennoten met hun privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. Bij een CommV geldt dat voor de beherende vennoten. Stille vennoten riskeren in principe alleen hun inbreng, zolang ze zich niet met het bestuur bemoeien.
Belangrijk om te weten: die aansprakelijkheid voor schulden is iets anders dan persoonlijk aansprakelijk zijn voor een fout die je als bestuurder maakt. Ook bij verzekeringen is er een verschil: een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering richt zich op bestuursfouten, terwijl een beroepsaansprakelijkheidsverzekering bepaalde fouten bij de uitvoering van je beroep dekt.
In deze blog
✔ Ondernemen mag mislopen. Voor een bestuursfout ben je pas aansprakelijk als je beslissing duidelijk ingaat tegen wat een redelijk en zorgvuldig bestuurder in jouw situatie zou doen.
✔ Ook je klant kan bij jou aankloppen. Maak je zelf een fout bij de uitvoering van een opdracht van je bv, dan kan de klant jou rechtstreeks aanspreken. Die fout moet hij wel bewijzen.
✔ Bij een faillissement en bij onbetaalde belastingen of sociale bijdragen gelden extra regels.
✔ De wettelijke aansprakelijkheid van bestuurders is voor bepaalde fouten begrensd tot een maximumbedrag van €125.000 tot €12 miljoen, afhankelijk van de omvang van je onderneming. Dat plafond geldt per fout, voor alle bestuurders samen. Het is dus niet het bedrag dat een verzekering uitkeert. Bij onder meer zware fouten en herhaalde lichte fouten geldt het plafond niet.
✔ Je risico beperk je met goede gewoontes: volg je cijfers op, leg beslissingen vast, laat je contracten en verzekering nakijken en vraag tijdig advies.
Wie onderneemt, neemt risico’s. Een nieuw product slaat niet aan. Een investering brengt minder op dan gepland. Daar ben je niet persoonlijk voor aansprakelijk. Als bestuurder krijg je de ruimte om keuzes te maken, en zorgvuldige bestuurders kunnen daar onderling over van mening verschillen. Pas als je beslissing duidelijk buiten die ruimte valt, spreken we van een bestuursfout. Men kijkt daarbij naar de informatie die je op dat moment had.
Voorbeeld
Een schrijnwerker investeert na drie offertes en een berekening met zijn boekhouder €80.000 in een nieuwe CNC-machine. Een jaar later valt een grote klant weg. Dat is ondernemersrisico. Koopt hij diezelfde machine terwijl hij al maanden zijn leveranciers niet kan betalen, zonder berekening of financiering, dan wordt het een ander verhaal.
Bijvoorbeeld als je:
Als bestuurder moet je twee soorten regels volgen. De wet bepaalt hoe elke vennootschap of vzw moet werken. Je statuten bevatten de afspraken van je eigen onderneming, zoals wie welke beslissingen mag nemen. Staat in je statuten dat grote aankopen twee handtekeningen vragen en teken jij alleen, dan handel je buiten je bevoegdheid.
Een wettelijke regel waar ondernemers vaak over struikelen, gaat over belangenconflicten. Daarvan is sprake als je bij een beslissing een persoonlijk financieel belang hebt dat botst met het belang van je onderneming. Denk aan je bv die een magazijn huurt dat privé van jou is. Hoe hoger de huur, hoe beter voor jou en hoe duurder voor je bv. De wet verplicht je dan om dat conflict te melden en te laten opnemen in het verslag van de bestuursvergadering, de notulen. Beslist je bestuur als groep, dan neem je in principe niet deel aan de bespreking en de stemming. De precieze procedure hangt af van je rechtsvorm en je bestuursstructuur.
Dan kan je klant jou rechtstreeks aanspreken, naast je bv. Hieronder lees je wanneer.
Dan kan de curator je onder voorwaarden aanspreken voor het tekort. Ook dat lichten we hieronder toe.
Laat je bv bijvoorbeeld maandenlang de ingehouden bedrijfsvoorheffing op de lonen liggen om cash te sparen, dan kan de fiscus die bij jou persoonlijk komen halen. Hetzelfde kan gelden voor bepaalde btw- en RSZ-schulden. Voor een deel van die schulden geldt de wettelijke grens op het bedrag niet. Verderop lees je wanneer die grens wegvalt.
Ja, als je zelf een fout maakt bij de uitvoering van een contract van je bv. Ook al is het contract met je bv gesloten, iedereen die meewerkt aan de uitvoering kan aangesproken worden voor een eigen fout. Jij als bestuurder dus ook.
Je klant moet dan drie dingen bewijzen: dat jij persoonlijk een fout maakte, dat hij schade leed en dat die schade door jouw fout komt. Dat je bestuurder bent of het contract ondertekende, volstaat niet. Een opdracht die misloopt, maakt jou dus niet automatisch persoonlijk aansprakelijk.
Voorbeeld
Een installateur van zonnepanelen keurt bewust goed dat zijn ploeg goedkopere bevestigingen voor de zonnepanelen gebruikt die niet aan de voorschriften voldoen. Bij een storm komt een paneel los en raakt het dak van de klant beschadigd. De klant kan nu de bv én de zaakvoerder persoonlijk aanspreken.
Levert een IT-bv een webshop te laat op omdat een developer ziek uitviel, dan is dat een zaak tussen de klant en de bv. Er is geen eigen fout van de zaakvoerder.
Kan je je verdedigen? Ja. Je kan je binnen de wettelijke grenzen beroepen op de afspraken tussen je bv en de klant, zoals een beperking van aansprakelijkheid in je algemene voorwaarden. Bij lichamelijke of psychische schade, of als je met opzet schade wou veroorzaken, biedt zo’n clausule die bescherming niet op dezelfde manier.
Welke pet had je op? In een kleine bv ben je vaak zowel bestuurder als uitvoerder. Neem je een beslissing als bestuurder, dan krijg je ruimte: je bent pas aansprakelijk als je duidelijk buiten de marge gaat van wat een redelijk bestuurder zou doen. Voer je zelf het werk uit, dan word je beoordeeld zoals elke vakman. De vraag is dan of een zorgvuldige vakman in jouw plaats die fout gemaakt zou hebben. Die toets is strenger.
Voorbeeld
Een kledingwinkel draait al maanden verlies. De bank weigert extra krediet en de btw- en RSZ-schulden stapelen zich op. Toch bestelt de zaakvoerder een volledige zomercollectie op krediet, in de hoop dat het seizoen alles goedmaakt. De leveranciers worden nooit betaald.
Voorbeeld
Sarah en Tom zijn samen bestuurder van hun marketingbureau. Tom volgt de financiën op, Sarah de klanten. Tom legt twee jaar op rij de jaarrekening niet neer. Wie daardoor schade lijdt, kan het volledige bedrag bij Sarah opeisen, ook al waren de cijfers niet haar taak.
De wet legt in principe een maximumbedrag vast, het aansprakelijkheidsplafond. Hoe hoog dat ligt, hangt af van de omvang van je onderneming: je gemiddelde jaaromzet zonder btw en je gemiddelde balanstotaal (alles wat je onderneming bezit, zoals in de jaarrekening staat), over de drie boekjaren voor iemand je aanspreekt.
| Gemiddelde jaaromzet (excl. btw) | Gemiddeld balanstotaal | Maximumbedrag |
|---|---|---|
| tot €350.000 | tot €175.000 | €125.000 |
| tot €700.000 | tot €350.000 | €250.000 |
| tot €9 miljoen | tot €4,5 miljoen | €1 miljoen |
| tot €50 miljoen | tot €43 miljoen | €3 miljoen |
| meer, of organisaties van openbaar belang zoals banken, verzekeraars en beursgenoteerde bedrijven | €12 miljoen |
Je moet onder beide grenzen van een rij blijven. Een makelaar met €180.000 omzet en een balanstotaal van €120.000 zit dus aan een plafond van €125.000. Heeft hij een eigen kantoorpand en loopt zijn balanstotaal daardoor op tot €400.000, dan schuift hij op naar de categorie van €1 miljoen.
Nog enkele aandachtspunten:
Het plafond beschermt je bij een eenmalige, lichte fout. Het valt weg bij:
Bleef je doorgaan zonder redelijk vooruitzicht, dan kan het plafond in principe wel gelden. Laat dus twee dingen nakijken: welk maximumbedrag bij jouw onderneming hoort én of het geldt voor de fout waarvoor je wordt aangesproken.
Als ondernemer kan je ook in het bestuur van een sportclub of jeugdbeweging zitten. Dezelfde regels gelden dan, ook als je geen vergoeding krijgt. Voor wat je als gewone vrijwilliger doet, is in principe de vzw aansprakelijk, behalve bij bedrog, een zware fout of lichte fouten die je geregeld maakt. Bij een feitelijke vereniging, zonder eigen rechtspersoonlijkheid, geldt die bescherming niet altijd.
Het verschil zit in je taak. Als penningmeester van de voetbalclub volg je de jaarrekening op als bestuurder. Sta je op het clubfeest achter de toog, dan ben je vrijwilliger. Je titel alleen zegt dus niet genoeg.
Heb je vragen over je rol, je statuten, je contracten of je verzekering? Leg ze gerust voor aan je dossierbeheerder. Bij RAADHUIS bekijken we samen wat aandacht nodig heeft en wat een passende volgende stap is.
Nee. Een beslissing die tegenvalt, maakt je niet automatisch persoonlijk aansprakelijk. Ben je wel aansprakelijk, dan kan een schadevergoeding je privévermogen raken. Het wettelijke plafond of een verzekering kan je beschermen, als aan de voorwaarden voldaan is.
Niet automatisch. De curator kan je alleen aanspreken voor het tekort als een zware fout heeft bijgedragen tot het faillissement, of als je bleef doorgaan terwijl er duidelijk geen redelijk vooruitzicht meer was om je onderneming te redden.
Meestal geldt een wettelijk plafond tussen €125.000 en €12 miljoen, afhankelijk van je gemiddelde jaaromzet en je balanstotaal. Bij een zware fout, bedrog, lichte fouten die je geregeld maakt en bepaalde onbetaalde belastingen of sociale bijdragen valt dat plafond weg.
Ja. De regels over samen besturen zijn voor jou minder relevant, maar al de rest geldt. Let vooral op als je zelf mee het werk uitvoert: maak je daarbij een fout, dan kan een klant je rechtstreeks aanspreken.
Niet automatisch. Wie schade leed, kan het volledige bedrag bij één bestuurder opeisen. Je ontsnapt daar alleen aan als je niet aan de fout meewerkte en ze meldde aan de andere bestuurders. Beslist je bestuur als groep, dan moet dat in de notulen staan.
Dat kan. Neem je in de praktijk zelfstandig echte bestuursbeslissingen, dan kan je als ‘feitelijk bestuurder’ beschouwd worden. Stel: je partner is officieel zaakvoerder, maar jij beslist over de aankopen, onderhandelt met de bank en stuurt het personeel aan. Wat je werkelijk doet, telt dan meer dan je titel.
Ze kan je goed beschermen: afhankelijk van je polis betaalt ze mee aan de schadevergoeding of je juridische verdediging. Kijk wel na wie verzekerd is, in welke situaties, tot welk bedrag en wat uitgesloten is. Leg je polis gerust voor aan je dossierbeheerder.
Dit artikel geeft een algemeen overzicht en vervangt geen juridisch advies op maat.
Ons zomerritme voor kantoren Bank & Verzekeringen in Brugge & Jabbeke
13/07 t.e.m. 16/08 | voormiddag open 9u–12u30 | namiddag telefonisch bereikbaar op ma, woe & vrij
